12 pseudonimów Ludwika Zamenhofa
12 pseudonimów Ludwika Zamenhofa
* - znaczenie, • - kiedy i gdzie użyty
1. GAMZEFON.
* Gamzefon to anagram nazwiska Zamenhof po rosyjsku.
• 1880 lub 1881 r.: studium gramatyki pt. "Próba gramatyki języka nowożydowskiego"
w języku rosyjskim. Rękopis znajduje się w Uniwersytecie Hebrajskim Jerozolimy.
• styczeń-luty 1882 r.: artykuł pt. "Co w końcu robić ?" po rosyjsku, zamieszczony w 4
kolejnych numerach czasopisma "Razswiet" (Świt).
• marzec 1882 r.: artykuł pt. "Pod wspólnym sztandarem" po rosyjsku, opublikowany
w nr 13 czasopisma "Razswiet".
2. HEMZA.
* Hemza to prawdopodobnie skrócony anagram nazwiska Zamenhof.
• sierpień 1882 r.: wiersz pt. "Pinto" (Myśl) w praesperancie - wcześniejszej wersji języka
międzynarodowego opracowanej przez L. Zamenhofa.
• początek 1888 r.: tłumaczenie łacińskiej pieśni studenckiej "Gaudeamus igitur",
zamieszczonej w "la Dua Libro de l' Lingvo Internacia" (Drugim Podręczniku Języka
Międzynarodowego").
• kwiecień 1890 r.: wiersz "Al la fratoj" (Braciom), opublikowany w nr 7 czasopisma
"La Esperantisto" (Esperantysta) . Ponownie zamieszczony w litewskim podręczniku
w 1890 r. pod tym samym pseudonimem.
• luty 1891 r.: tłumaczenie 2 niemieckich wierszy "La gaja Migranto" (Wesoły Wędrowiec)
i "Al la Reřo" (Królowi), opublikowanych w nr 2 czasopisma "La Esperantisto".
3. GOFZAMEN.
* Gofzamen to kolejny anagram nazwiska Zamenhof w języku rosyjskim.
• 1883 r.: artykuły do hebajskiego tygodnika "Hacefira" (Świt). Czasopismo "Hacefira"
było tygodnikiem w latach 1869-1886, a następnie dziennikiem od 1886 do 1914 r.
redaktorem był Nahum Sokołow, znana postać w ówczesnej Warszawie.
4. D-ro ESPERANTO.
* D-ro Esperanto znaczy "człowiek, który ma niedzieję". Źródeł tego pseudonimu można
dopatrywać się w ostatniej sylabie nazwiska Zamenhof " -hof" , która to wymawiana
z użyciem krótkiego " o" , przypomina niemiecki czasownik "hoffen" (mieć nadzieję).
• lipiec 1887 r.: "Unua Libro" por Rusoj (Pierwszy Podręcznik po rosyjsku).
• koniec 1887 r.: "Unua Libro" (Pierwszy Podręcznik) w różnych językach .
• 1888 r.: "Dua Libro" , "Aldono al al Dua Libro" (Drugi Podręcznik i Dodatek do niego).
• 1889 r.: różne słowniki.
5. N. N.
* N. N. to początkowe litery powiedzenia łacińskiego " Nomen Nescio" (nie znam nazwy).
• grudzień 1888 r.: rosyjskie tłumaczenie "la Dua Libro" (Drugiego Podręcznika).
• styczeń 1889 r.: rosyjskie tłumaczenie "la Aldono al la Dua Libro" (Dodatku ).
6. Amiko.
* Przyjaciel - skrót od "amiko de l' lingvo internacia" (przyjaciel języka międzynarodowego).
• wrzesień 1889 r.: wiersz "Al la Esperantisto" (Esperantyście), opublikowany w pierwszym
numerze " La Esperantisto" (Esperantysta). Pod wierszem znajdują się dwa pseudonimy: na
lewo od esperanckiego "Amiko" widnieje jego niemiecki odpowiednik "Ein Freud".
7. Anna R.
* Istnieją dwie wersje pochodzenia tego pseudonimu:
- od nazwiska Andersen;
- od imion dwóch ciotek L. Zamenhofa brzmiących: Anna i Rebeka.
• 1899 r.: tłumaczenie baśni Andersena "La Virineto de l' Maro".
8. Unuel.
* Unuel to skrót od "Unu el la esperantistoj" (Jeden z esperantystów) . Prawdopodobnie
autora zainspirowało wyrażenie "a¶ad ha 'am" (jeden z ludu) (Gen XXVI,10). Ponadto,
Unuel nieco przypomina biblijne imiona Daniel, Gabriel, Joel, Michael, Rafael, Samuel,
itd., w których "el" znaczy "Bóg".
• 1889 r.: artykuł "Esenco kaj estonteco de la ideo de Lingvo Internacia" (Istota i przyszłość
idei języka międzynarodowego).
9. Homo Sum.
* Homo Sum "człowiekiem jestem" to początek znanego powiedzenia Terenciusza "Homo sum,
humani nihil a me alienum puto" (Człowiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce).
• Początek kwietnia 1901 r.: opublikowanie broszury "Hilelismo, Projekto pri la solvo de la
juda demando" (Hilelizm, Projekt rozwiązania kwestii żydowskiej) po rosyjsku.
10. Homarano.
* Homarano pochodzi od "ano de la homaro" (członek ludzkiej cywilizacji).
• maj 1906 r.: artykuł pt. "Pri homaranismo. Respondo al D-ro Dombrovski."
w nr 5 czasopisma "Ruslanda Esperantisto" (Rosyjski Esperantysta).
11. Aleksandro Naumann.
* L. Zamenhof użył nazwiska faktycznie istniejącej osoby, znanego wówczas żydowskiego
esperantysty, autora licznych wierszy w języku esperanto.
• czerwiec-lipiec 1906 r.: "Nefermita letero al S-ro de Beaufront" (Otwarty list do pana
de Beaufront) w nr 6 czasopisma "Ruslanda Esperantisto"). Autor listu podpisał się jako
"D-ro Aleksandro Naumann, sekretario de La Unua Grupo Homarana".
12. Dr X.
* Dr X znaczy "Doktor Nieznany", znak " x" w matematyce oznacza wielkość nieznaną.
• styczeń 1909 r.: artykuł w języku jidisz "Pri jida gramatiko kaj reformo ne la jida lingvo".
( O gramatyce i reformie języka jidisz). Pierwsza część ukazała się w majowym numerze
wileńskiego czasopisma "lebn un visnţaft" (Życie i Nauka). Druga część tego artykułu nie
została opublikowana w tym czasopiśmie , lecz w 1937 r. zamieszczono ją w wersji
esperanckiej (w tłumaczeniu S. Gutermana), w książce "Lingvo-Libro".
Przetłumaczył Andrzej Zejdler
z książki André Cherpillod
"L.L. Zamenhof: Datoj, Faktoj, Lokoj"
patrz także: